Φυσιολογική ακοή και ομιλία


Φυσιολογική ακοή και ομιλία

Η ακοή είναι μια από τις πέντε αισθήσεις. Όργανο αντίληψης είναι τα αφτιά, ενώ το αντικείμενο της αντίληψης είναι ο ήχος. Θεωρείται η πιο σημαντική από τις υπόλοιπες αισθήσεις, γιατί και με αυτήν γίνεται άμεσα αντιληπτός ο εξωτερικός χώρος διευκολύνεται η επικοινωνία και η εκπαίδευση . Συνεισφέρει στην αντίληψη του χώρου και συμπληρώνει την όραση, ενώ την αντικαθιστά ικανοποιητικά στους τυφλούς και τις νυχτερίδες. Κατά μία έννοια έχει αναπτυχθεί η ακοή των ρομπότ και υπολογιστών, μέσω των φανοφώνων, γραμμοφώνων και τελευταία των μικροφώνων.

Κάθε τμήμα του αυτιού παίζει σημαντικό ρόλο στην τροφοδοσία του εγκεφάλου με ηχητικές πληροφορίες. Η απώλεια ακοής (ή βαρηκοΐα) είναι το αποτέλεσμα βλάβης σε ένα ή περισσότερα τμήματα του έξω, μέσου ή έσω ωτός. Για να κατανοήσουμε καλύτερα τη βαρηκοΐα, είναι χρήσιμο να μάθουμε λίγα πράγματα για την ανατομία του αυτιού και τη διεργασία της ακοής. Οι σελίδες που ακολουθούν θα σας δώσουν μια γενική εικόνα.

Η απώλεια ακοής είναι κάτι που διαγιγνώσκεται αποκλειστικά από κάποιον ειδικό, π.χ. ακουολόγο ή ΩΡΛ. Ο εν λόγω ειδικός θα ελέγξει την ακοή σας για να προσδιορίσει τον τύπο και τη σοβαρότητα τυχόν βαρηκοΐας. Στη συνέχεια, τα αποτελέσματα της εξέτασης αναπαρίστανται με τη βοήθεια ενός ακουογράμματος. 

Ως Ακουστό φάσμα περιγράφεται το διάστημα μεταξύ της μικρότερης και της μεγαλύτερης συχνότητας ήχου που μπορεί να ακούσει ένας άνθρωπος ή ένα ζώο. Στους ανθρώπους το ακουστό φάσμα εκτείνεται κατά προσέγγιση από τα 20 Hz έως τα 20 KHz (20.000 Hz). Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές στο φάσμα μεταξύ ατόμων, ειδικά στην περιοχή των ψηλών συχνοτήτων, στην οποία παρατηρείται και η μεγαλύτερη απομείωση ανάλογα με την ηλικία του ατόμου. Η ευαισθησία στον ήχο εξαρτάται επίσης από την συχνότητα, όπως δείχνουν οι Καμπύλες ίσης ακουστότητας. Η εξέταση των ορίων του ακουστού φάσματος και της σταδιακής αλλοίωσής τους περιλαμβάνει το ακοόγραμμα, κατά το οποίο εκπέμπονται ήχοι διαφορετικών συχνοτήτων σε σταδιακά μειωμένη ένταση.

Η οµιλία
Η ανθρώπινη φωνή παράγεται από τις δονήσεις των φωνητικών χορδών που προκαλούνται από τη δίοδο του αέρα κατά την εκπνοή. Ο αέρας κατά τις αναπνευστικές κινήσεις (εισπνοή, εκπνοή) περνά από την κοιλότητα του λάρυγγα. Ο λάρυγγας έχει σχήµα κλεψύδρας και η εσωτερική του επιφάνεια καλύπτεται από βλεννογόνο. Παρουσιάζει δύο στόµια, το φαρυγγικό (άνω στόµιο) και το τραχειακό (κάτω στόµιο). Στο µέσο της κοιλότητας του λάρυγγα υπάρχουν εκατέρωθεν δύο ζευγάρια πτυχών που σχηµατίζουν προς τα πάνω τις νόθες φωνητικές χορδές και προς τα κάτω τις γνήσιες φωνητικές χορδές.

Η οµιλία και η ακοή 
Κατά τη δίοδο του αέρα από τους πνεύµονες προς τα έξω, οι γνήσιες φωνητικές χορδές δονούνται και παράγουν τη φωνή. Οι µύες που υπάρχουν στο λάρυγγα ελέγχουν την τάση των φωνητικών χορδών και το
άνοιγµα της µεταξύ τους σχισµής (φωνητική σχισµή ή γλωττίδα) και έτσι προκαλείται η διαφορετική ένταση και η διαφορετική συχνότητα της φωνής.
Στη συνέχεια, η φωνή τροποποιείται και αποκτά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά για κάθε άτοµο στα φωνητικά αντηχεία. Σαν φωνητικά αντηχεία χρησιµεύουν η άνω περιοχή του λάρυγγα, ο φάρυγγας, η ρινική
κοιλότητα και η στοµατική κοιλότητα. Τέλος, στη στοµατική κοιλότητα µε τις κινήσεις της γλώσσας, της µαλακής υπερώας και των χειλιών σε σχέση µε τα δόντια δηµιουργείται ο
έναρθρος λόγος. Η διαδικασία του έναρθρου λόγου ελέγχεται από τα κέντρα του λόγου που βρίσκονται στο φλοιό του εγκεφάλου και συντονίζουν ης κινήσεις των σχετικών οργάνων.

Η ακοή
Τα ηχητικά κύµατα µέσω του έξω ακουστικού πόρου προσκρούουν στον τυµπανικό υµένα και τον θέτουν σε παλµική κίνηση ίδιας συχνότητας. Η σφύρα που ακουµπά στον τυµπανικό υµένα µεταδίδει τις
παλµικές δονήσεις µέσω του άκµονα και του αναβολέα στην έξω λέµφο.
Οι δονήσεις αυτές ερεθίζουν τα κύτταρα του οργάνου του Corti απ’ όπου ξεκινά η νευρική ώση που µεταφέρεται µε το κοχλιακό νεύρο στο κέντρο της ακοής, που βρίσκεται στον κροταφικό λοβό του εγκεφάλου και
δηµιουργείται το αίσθηµα της ακοής. Οι ήχοι που γίνονται ακουστοί από τον άνθρωπο είναι ήχοι συχνότητας 20 - 20.000 κύκλους / δευτερόλεπτο. Ήχοι 85 db και πάνω µπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο αυτί. Ο
βαθµός βλάβης εξαρτάται από τη διάρκεια που ακούγεται ο δυνατός ήχος καθώς και από τα χαρακτηριστικά της συχνότητας του.

Τα χαρακτηριστικά του ήχου
Οι έρευνες δεν έχουν εστιάσει στο ύψος, την ένταση και τη χροιά του ήχου. Ωστόσο φαίνεται ότι οι παραπάνω έννοιες γίνονται δύσκολα κατανοητές και συγχέονται από τους µαθητές.
Η ακοή Ένας µεγάλος αριθµός παιδιών όλων των ηλικιών αναφέρεται στο ρόλο που παίζει το αυτί στη λήψη του ήχου. Ο ρόλος αυτός περιγράφεται µε περισσότερες λεπτοµέρειες και πιο συχνά από τα παιδιά όλο και
µεγαλύτερης ηλικίας.
Όταν ερωτήθηκαν σε έρευνα τα παιδιά πώς άκουσαν το τικ-τακ ενός ρολογιού, τα περισσότερα από τα µικρά παιδιά έδωσαν απαντήσεις του είδους "άκουσα το ρολόι, επειδή κάνει τικ-τακ" ή "άκουσα το ρολόι, επειδή
άκουγα". Τα παιδιά µεγαλύτερης ηλικίας αναφέρθηκαν στο αυτί και στο τύµπανο του αυτιού. Ενώ τα ακόµα µεγαλύτερα παιδιά αναφέρθηκαν στο µηχανισµό διάδοσης του ήχου στον αέρα καθώς και στη δόνηση του
ακουστικού τύµπανου. Παιδιά της ίδιας ηλικίας αναφέρθηκαν και στο ρόλο του εγκεφάλου.


Σε παιδιά ηλικίας 11 ετών είναι πολύ συνηθισµένο το µοντέλο του "ενεργού αυτιού" για την ακοή, στο οποίο ο πιο σηµαντικός παράγοντας είναι ότι αυτός που ακούει είναι συγκεντρωµένος στην πηγή του ήχου.

Δημοφιλέστερα άρθρα